معرفی انواع سنگ ها

معرفی انواع سنگ ها

سنگ‌های فرم گرفته از سنگ‌های سیاه ، سبز و غیره تشکیل می‌شود .
این سنگ‌ها بعد از این که از کوه جدا شدند به وسیله کارگر سنگ تراش به شکل چند ضلعی‌ها ی نامنظم در پای کار ردیف می‌شوند و روی آن‌ها را با چکش سنگ تراشی چکش کاری می‌نمایند و برای نماسازی در دیوارها یا دیوارهای محافظ در ویلاها استفاده می‌کنند .

تمام این سنگ‌ها را مکعب شکل می‌کنند و ضخامت رگی آن‌ها را به یک کلفتی می‌رسانند که بتوان راحت روی کار گذاشت و سرعت عمل بیشتر شود.

سنگ‌های دست تراش
سنگ‌های دست تراش سنگ هایی هستند که رگه کمتری دارند و اگر رگه ای هم در سنگ وجود دارد نباید از نوع خاکی باشد چون درسنگ رگه‌های زیادی وجود دارد . اما رگه خاکی باعث شکستن سنگ می‌شود .

سنگ‌ها را پس از این که از کوه جدا کرده اند ( سنگ خام ) در کارگاه سنگ تراشی فرم می‌دهند و طول وعرض آن را به شکل منظم در می‌آورند و روی آن را اول چکش کاری و بعد تیشه کاری می‌نمایند ( چکش سنگ تراشی به نام کلنگ سنگ تراشی معروف است دوسرآن مانند کلنگ ولی کوتاه است . در وسط کلنگ دسته ای تعبیه شده که بتوان آن را در دست گرفته و به کار مشغول شد .


تیشه سنگ تراشی که روی سنگ را معمولاً با آن می‌تراشند ، مانند تیشه کاشی تراشی است با این تفاوت که دو لبه تیشه مانند شانه دندانه ای است که جای شانه‌های تیشه روی سنگ باقی می‌ماند . این تیشه‌ها در دونوع ساخته شده است که جای شانه‌های تیشه روی سنگ باقی می‌ماند . این تیشه‌ها در دونوع ساخته شده است ؛ تیشه شانه ای دنده درشت و تیشه شانه ای دنده ریز .

پشت سنگ را ریشه دار می‌سازند ( محلی که در کار قرارمی گیرد ) . سنگ هایی که با دست تراشیده می‌شود چند نوع است : سنگ تیشه ای – سنگ بادبر – سنگ بادبر کلنگی و سنگ بادبرلبه صاف .


سنگ تیشه ای
در کارگاه سنگ تراشی سنگ را طوری می‌تراشند که یک روی آن صاف و با تیشه سنگ تراشی تیشه شده است . زاویه‌های آن کاملاً قائمه می‌باشد که بتوان در روی کار به راحتی از آن استفاده نمود . این سنگ را در ازاره بناها و مسنی وزیر دیوارها در نماسازی تزیینی به کار می‌برند .

ریسمان ِ کار را به اندازه ارتفاع سنگ در محل کار ، تراز می‌بندیم ، بعد ملات را به قدر کافی در محل ریخته ، پهن می‌کنیم . سنگ را درجای خود گذاشته ، آن را شاقول می‌نماییم . اطراف سنگ را با لاشه‌های کوچک سنگ و یا تکه‌های آجر و ملات ماسه و سیمان ، محکم می‌کنیم .

پس از این که ردیف اول سنگ کاری به همین نحو عمل شد ، پشت کار را با آجر و با مصالح دیگر مطابق دلخواه عمل می‌نماییم تا با سطح سنگ همرو شود . برای ردیف دوم مطابق ردیف اول عمل می‌کنیم . درز این سنگ‌ها معمولاً از پنج میلی متر تجاوز نمی‌کند و پس ازنصب با ملات ماسه و سیمان آن را بندکشی می‌کنند . ملات نصب سنگ‌ها ماسه و سیمان یا باتارد است .

سنگ بادبُرسنگ بادبر با زاویه‌های قائمه و مکعب شکل بوده ، ولی اندازه‌های آن باهم برابر نیست . روی آن را تراش نمی‌دهند و به شکل قلوه ای است ( به همان طریق که از کوه بریده شده ) فقط درزسنگ‌ها برای نصب درکار مشخص شده است .


طریقه عمل :

ریسمان کار را روی کار می‌بندیم و سنگ کاری را شروع می‌نماییم . چون درسنگ بادبر تمام سنگ‌های مکعب شکل به یک اندازه نیستند سنگ اول را نصب و بقیه سنگ‌ها را باید درمحل کار جاسازی و هرکدام را با تناسب و موقعیت جایی که دارند در محل خود نصب نماییم .

سنگ بادبُر کلنگی
سنگ بادبُر کلنگی مانند سنگ بادبُر معمولی است و تنها تفاوتی که آن‌ها دارند این است که نمای آن را به جای قلوه ای با لکنگ سنگ تراشی ، تراش داده اند ، طریقه نصب آن باسنگ بادبُرتفاوتی ندارد.


سنگ بادبُر لبه دارسنگ بادبُر لبه دار عبارت است از سنگ بادبُر معمولی ، ولی اطراف آن را که درز سنگ‌ها قراردارد یک چفت به اندازه 5 /1 تا 2 سانتی متر تراش داده و بقیه سنگ را به شکل اولیه تراشیده یا نتراشیده ( طبیعی ) نصب می‌کنند . طریقه عمل با سنگ‌های فوق فرقی ندارد .

سنگ‌های دست تراش را برای اطراف حوض ، قرنیز روی دیوار و جاهای دیگر ساختمان به کار می‌برند . هرکدام از این تراش‌ها به نامی معروف است .


سنگ لب شتری
لبه سنگ را گِرد می‌کنند که به نام سنگ لب شتری معروف است .


سنگ سینه کبوتری بیشتر برای حوض‌های قدیمی که مانند بشقاب یا کاسه ساخته می‌شدند به کار می‌رفت ، در این گونه سنگ‌ها ، بیرون سنگ را مانند سینه کبوتر گرد می‌ساختند .


سنگ قاشقی
لبه سنگ را مانند داخل قاشق خالی می‌کنند . بیشتر این سنگ را در حوض‌ها و یا لبه ایوان‌ها به خاقانی معروف است استفاده می‌کردند . نام‌های دیگری مانند الماس تراش ، فتیله ای ، چفت دار و غیره مانند اسامی که در گچ کاری معروف بود در سنگ تراش هم معروف است .


سنگ پلاک

سنگ پلاک معمولاً در نماسازی مورد استفاده قرار می‌گیرد . سنگ را ازکوه به شکل تکه‌های بزرگ جداکرده به کارخانه حمل می‌نمایند . تکه‌های بزرگ سنگ را روی ریل‌های مخصوص ، جاسازی کرده و اطراف آن را برای بی حرکت ماندن با گچ محکم می‌کنند تا دستگاه برش بتواند به راحتی کار خود را انجام دهد .


سنگ پلاک را اگر در اندازه‌های معینی یعنی طول و عرض مشخص به کاربرند سنگ حکمی می‌گویند و اگر عرض سنگ به یک اندازه باشد و طول آن اندازه ای نداشته باشد ، این سنگ را به عرض مشخص و طول آزاد و اگر طول و عرض در اندازه‌های متفاوت باشد موزائیک می‌نامند . سنگ‌های حکمی را می‌توان در نما و فرش کف و سنگ موزاییک را در بعضی از کف سازی فضاهای آزاد استفاده کرد .


پس از این که کار ارّه تمام شد پلاک‌های بریده شده سنگ را زیر ماشین ساب قرارداده و آن را صیقلی می‌کنند . باارّه مخصوص به هر اندازه که لازم باشد اطراف سنگ را می‌برند و به محل نصب حمل می‌نمایند . اگر ضخامت پلاک‌های سنگ از پنج سانتی متر تجاوز کند آن را قلوه بُر می‌گویند ، یعنی از صورت پلاک خارج شده است .


طریقه عمل :

چون پشت پلاک‌های سنگ صاف است و امکان جداشدن آن از ملات پشت آن وجود دارد برای بهتر چسبیدن ، پشت سنگ پلاک را تکه هایی از سنگ با چسب سنگ می‌چسبانند و بعد روی کار نصب می‌کنند یا این که پشت سنگ را سوراخ هایی نموده و داخل سوراخ‌ها را میله هایی فلزی به نام اسکوب قرار داده و سرمیله‌ها را داخل ملات پشت سنگ یا بین ملات آجر کاری جاسازی می‌کنند .


میله‌های اسکوب به چند طریق ساخته می‌شود . میله‌های یک شاخه ای که در بعضی از آن‌ها دو سرمیله به یک طرف خم شده مانند اسکوب‌های نجاری و دربعضی از آن‌ها بر عکس هم خم شده اند . هر دونوع آن در موقع نصب داخل ملات و سنگ قرار می‌گیرد و فرقی ندارد .

بعضی از این اسکوب‌ها دو شاخه ای هستند که دوشاخه آن را می‌توان در وسط دو سنگ قرار داد و هر شاخه آن را در یکی از سنگ‌ها نصب نمود . به طور کلی چون محل جایگزینی این اسکوب‌ها را در سنگ باید سوراخ نمود ، امکان شکستن ضخامت لبه سنک بین ملات و اسکوب وجود دارد .

این اسکوب گذاری درتمام دنیا معمول است ، ولی درایران برای محکم بودن سنگ روکار ، یا به طریق تکه‌های سنگ که پشت سنگ پلاک با چسب می‌چسبانند عمل می‌کنند یا این که دوسرسنگ پلاک را با اره شکاف داده شیاری در وسط ضخامت سنگ ، درعرض سنگ به عمق 2 سانتی متر در دوسرنگ ایجاد می‌کنند و بعد سیم هایی که ضخامت آن تقریباً دومیلی متر یا کمتراست به اطراف آن پیچیده و درپشت سنگ سیم‌ها را به هم چرخ می‌دهند که به شکل کلاف تابیده نازک درآید و ملات ماسه و سیمان را پشت سنگ می‌ریزند .

سیم‌ها داخل ملات مانده و دوسرسنگ را مهار می‌کند . این طریق از تمام طرق گفته شده بهتر است ، چون محل اتکاء سنگ بیشتر بوده و بهتر می‌تواند سنگینی سنگ را تحمل نموده و مقاومت کند .


طریقه نصب سنگ پلاک
سنگ پلاک را در محل خود قرارداده ، پس از شاقول کردن و تراز کردن اطراف آن را با گچ محکم می‌کنند و پشت آن را دوغاب عسلی ماسه و سیمان می‌ریزند . البته پشت سنگ را یک مرتبه نباید دوغاب ریزی کرد چون مقدار زیاد دوغاب به سنگ فشار آورده و گچ‌های اطراف سنگ نمی‌تواند مقاومت کندو از فشار سنگ جلوگیری نماید در نتیجه خراب می‌شوند .

برای دفعه اول به مقدار ارتفاع پشت سنگ را دوغاب می‌ریزند‌، پس از خودگیری اولیه دوغاب سیمان ، برای بار دوم دیگر را دوغاب ریزی می‌کنند ، عمل دوغاب ریزی به همین طریق الی آخر انجام می‌شود .

پس از 24 ساعت که دوغاب سیمان خودگیری خود را خوب انجام داد گچ‌های روی سنگ را تمیز می‌کنند و درزهای بین سنگ را بندکشی می‌نمایند ، سنگ‌های پلاک را پهلوی یکدیگر می‌چسبانند و برای بندکشی ، با مخلوط پودر سنگ و سیمان و آب ، دوغاب عسلی ساخته و با گونی روی درزسنگ‌ها می‌مالند و با کارتک بندها را پُرکرده و روی آن را گونی می‌کشند تا تمیز شود .

سنگ‌های پلاک را که پهلوی یکدیگر می‌چسبانند در اصطلاح درز چسب می‌گویند .
این روکارها از انواع مختلف سنگ تهیه می‌شوند . از سنگ پلاک برای روکار ، فرش کف ، قرنیز اطراف اتاق ، درپوش روی دیوارها ؛ پله‌ها ، اِزاره ، مسنی ، کف پنجره ، حوض ، باغچه بندی و غیره استفاده می‌شود .


قوس‌های سنگی
درمحل هایی مانند کوهستان‌ها که سنگ زیاد است ، در ساختمان هایی که ساخته می‌شوند بیشتر از مصالح موجود استفاده می‌گردد . بنابراین دیوارها را از سنگ می‌سازند و به جای نعل درگاه از قوس‌های سنگی استفاده می‌کنند .درجاده سازی چون بیشتر جاده‌ها از بین کوه‌ها عبور می‌کنند و آماده کردن سنگ بسیار راحت است بنابراین پل‌ها و دیوارهای محافظ کنارجاده را از سنگ‌های حاصل می‌سازند .


طریقه عمل :
قاعده ساخت قوس‌های سنگی با آجری تفاوتی ندارد . اول قالب گچی یا چوبی ار ساخته در محل قوس قرار می‌دهند ، سپس از طرفین قالب ، کار را شروع می‌کنند . سنگ این قوس‌ها را از اندازه‌های مختلف انتخاب می‌نمایند . ابتدا سنگ هایی را که با کارگر کمتری آماده برای نصب روی قوس می‌شوند انتخاب کرده و به کوتاه و بلندی و ضخامت‌های کم و زیاد آن اهمیتی نمی‌دهند و به طریق سنگ در هم به کار می‌برند .


سپس سنگ هایی را تراشیده ، فرم می‌دهند و به کار می‌برند . برای این که زیر پایه‌های قوس محکم‌تر باشد و نیروی قوس بتواند به تمام دیوار انتقال پیداکند دوعدد سنگ با سطح بیشتری در زیر پایه‌های قوس قرار می‌دهند که این سنگ‌ها به نام سنگ پاکار معروف است .

در انتهای قوس ، سنگی به طور ساده یا به طریق برجسته به نام سنگ تاج یا تیزه قوس قرار می‌دهند که قوس از دوطرف به این سنگ خاتمه پیدا می‌کند . دوطرف قوس که بین پاکار و سنگ تاج است به نام کوهنال معروف است .

در پوشش یک تکه ساده ، دودیوار ، طرفین فضای باز به اندازه ای که بتوان از سنگ‌های یک تکه استفاده نمود می‌سازند وسنگ درپوش را روی آن قرار می‌دهند . این نوع درپوش معمولاً برای پُل سازی در جاده‌ها به کار می‌رود .


درپوش قوچ بند
در آجرکاری و یا سنگ کاری اگر محلی وجود داشته باشد که بتوانند دو تکه سنگ و یا دوعدد آجر را طوری قرار دهند که دو پای آجر یا سنگ روی پاکار باشد وطرف دیگر سنگ‌ها یا آجرها به هم چسبیده باشند و فضایی را از بالا ببندند ، این حالت را حالت قوچ بند می‌گویند .

در زمان‌های قدیم دو آجررا به این حالت ، روی سر دودکش‌ها قرار می‌دادند تا آب باران داخل دودکش نشود

فرم ارسال نظر